مشتری کارت را روی کارتخوان میکشد یا در درگاه یک فروشگاه اینترنتی خرید را تأیید میکند. از نگاه او خرید تمام شده است، اما سامانه هنوز منتظر یک قدم دیگر است؛ پذیرنده باید خرید را نهایی کند. این فاصله معمولاً کوتاه است، ولی در همین فاصلهٔ کوتاه هم ممکن است ارتباط قطع شود، مشتری منصرف شود یا سامانهٔ فروشگاه خطا بدهد.
کارت اعتباری در دارا این فاصله را با خرید دومرحلهای مدیریت میکند. هر دو مرحله روی هستهٔ مالی ثبت میشوند و اعتبار مشتری در هیچ لحظهای بدون سند کم یا زیاد نمیشود.
مرحلهٔ اول: خرید
هر نوع کارت به یک سرفصل حساب در هستهٔ مالی وصل است و هر کارت برای یک طرفحساب صادر شده است. وقتی درخواست خرید میرسد، سامانه موجودی اعتبار مشتری را از هستهٔ مالی میخواند. اگر اعتبار کافی باشد، سه کار با هم انجام میشود:
- مبلغ خرید بهصورت کسر معلق روی اعتبار مشتری نگه داشته میشود تا اعتبار در دسترس بلافاصله کم شود.
- سند موقت خرید در هستهٔ مالی ثبت میشود.
- تراکنش با وضعیت «در انتظار» و یک زمان انقضا ذخیره میشود.
پاسخ این مرحله شناسهٔ تراکنش و زمان انقضای آن است. پذیرنده با همین شناسه در مرحلهٔ بعد خرید را نهایی میکند.
مرحلهٔ دوم: تأیید
وقتی پذیرنده خرید را تأیید میکند، سند موقت دائم میشود و تراکنش به وضعیت «تسویهشده» میرود. از این لحظه خرید بخشی از صورتحساب دورهٔ کارت است و در تسویه با پذیرنده به حساب میآید.
وقتی تأیید نمیرسد
اگر سامانه برای همیشه منتظر تأیید بماند، اعتبار مشتری برای خریدی که انجام نشده بسته میماند و مشتری در خرید بعدی با پیام «اعتبار کافی نیست» روبهرو میشود، بیآنکه بداند چرا.
در دارا سرویس انقضا در فاصلههای کوتاه تراکنشهای در انتظار را بررسی میکند. تراکنشی که زمان انقضایش گذشته باشد منقضی میشود، سند موقت آن رد میشود، کسر معلق برداشته میشود و اعتبار به مشتری برمیگردد. هیچکس لازم نیست این کار را دستی انجام دهد.
مهلت تأیید پذیرنده در تنظیمات سامانه تعیین میشود. مهلت کوتاه اعتبار مشتری را زودتر آزاد میکند و مهلت بلندتر به پذیرندههایی فرصت میدهد که تأیید را با کمی تأخیر میفرستند. انتخاب درست به نوع پذیرندهها و کانال خرید بستگی دارد و در راهاندازی هر شبکه جداگانه تصمیمگیری میشود.
برگشت خرید
اگر خریدی پس از تأیید برگشت بخورد، سند معکوس ثبت میشود و مبلغ به اعتبار مشتری برمیگردد. تراکنش اصلی و تراکنش برگشت هر دو در سابقه میمانند و هر کدام سند خودشان را دارند.
تکرار درخواست
در پرداخت، تکرار درخواست خطرناکتر از قطع آن است. هر خرید در دارا کلید یکتا دارد؛ خرید از کارتخوان روی شناسهٔ تراکنش ارائهدهندهٔ خدمات پرداخت و خرید شبکهای روی شناسهٔ تراکنش هاب. اگر همان درخواست دوباره برسد، همان نتیجهٔ قبلی برمیگردد و خرید دوم ساخته نمیشود.
خرید شبکهای
در همپذیرندگی، چند صادرکنندهٔ کارت و چند شبکهٔ پذیرندگی از طریق یک هاب به هم وصل میشوند. خرید شبکهای هم همین دو مرحله را دارد؛ درخواست خرید، تأیید، استعلام وضعیت و برگشت همه روی شناسهٔ تراکنش هاب انجام میشوند. به این ترتیب صادرکننده و شبکهٔ پذیرندگی دربارهٔ وضعیت هر خرید یک پاسخ واحد دارند.
وضعیتهای تراکنش
هر تراکنش خرید یکی از این وضعیتها را دارد: در انتظار، تسویهشده، ناموفق، برگشتخورده یا منقضی. این وضعیتها با وضعیت سند متناظر در هستهٔ مالی همخواناند؛ تراکنش در انتظار سند موقت دارد، تراکنش تسویهشده سند دائم و تراکنش برگشتخورده سند معکوس. وضعیت سندها و تراکنشها بهصورت دورهای با هم تطبیق داده میشوند تا اگر یکی از دیگری جدا افتاده باشد، پیش از بستن دوره معلوم شود.
کد یکبارمصرف و خرید با QR
برای خرید اینترنتی یا خریدی که ریسک بالاتری دارد، تأیید با کد یکبارمصرف پیامکی اضافه میشود. کد مهلت کوتاهی دارد، در هر لحظه فقط یک کد فعال برای هر مشتری وجود دارد و تعداد تلاشهای ناموفق محدود است. در خرید با QR، مشتری کد پذیرنده را اسکن میکند و خرید و تأیید در یک مرحله انجام میشوند.
نتیجه برای مشتری، پذیرنده و واحد مالی
- مشتری همیشه اعتبار در دسترس درستی میبیند.
- پذیرنده تا خرید را تأیید نکرده، مبلغی از آن در تسویهاش حساب نمیشود.
- واحد مالی برای هر خرید سندی دارد که وضعیتش با وضعیت تراکنش یکی است و در تطبیق دورهای بررسی میشود.
فنتاپ، شرکت همگروه دارا، شبکهٔ پذیرندگی و کارتهای وایتلیبل خود را روی همین سازوکار بنا کرده است.
- #کارت_اعتباری
- #پذیرنده
- #تسویه
- #سند_موقت
